Onderstaande lezingen en reeksen zijn ontwikkeld en gegeven in uiteenlopende academische, culturele en publieke contexten. Ze kunnen worden aangeboden als afzonderlijke sessies of als onderdeel van een samenhangende reeks, en zijn aanpasbaar aan verschillende doelgroepen en formats, zowel op locatie als online.​
​
Elke sessie combineert analyse met discussie. Klik op de titel voor een beschrijving.​​​​​​​
​
Individuele of tweedelige sessies​
​
De algoritmische conditie – Autonomie in het tijdperk van persuasieve technologieën
​​​​​​
Artificiële intelligentie - Controle, verantwoordelijkheid en bewustzijn​
​
​Ik is een ander – De paradoxen van online identiteit
​
​​Als beter méér wordt. Van zelfverheffing naar zelfoptimalisatie​​
​
​De waarheid op drift – Over desinformatie en de toekomst van kennis
​
​​Polarisatie als vertrekpunt - Wokeness, identiteitspolitiek en de nieuwe reactie​​
​
Fascisme heruitgevonden? De filosofische grondslagen van nieuw rechts
​
​​​Rechtvaardigheid in beweging – Recht en technologie in de 21e eeuw
​
​​​Geen alternatief – Moraal en verantwoordelijkheid zonder vrije wil
​
Lessenreeksen​​​
​
Leven zonder absoluten – Existentiële filosofie en de zoektocht naar authenticiteit
​
​
​
​
Individuele of tweedelige sessies​
​
De algoritmische conditie – Autonomie in het tijdperk van persuasieve technologieën
Deze sessie onderzoekt hoe algoritmische systemen de leefwereld in toenemende mate herstructureren door aandacht, perceptie en besluitvorming te structureren. Ze doorbreekt het idee van technologische neutraliteit en laat zien hoe deze systemen waarden incorporeren en menselijk handelen actief sturen via processen van optimalisatie en beïnvloeding, met name binnen een aandachtseconomie die aandacht voortdurend capteert en exploiteert. Wat ooit als externe hulpmiddelen werd ervaren, functioneert nu als een omgeving die de voorwaarden van handelen anticipeert, filtert en vormgeeft. De sessie onderzoekt hoe deze verschuiving autonomie en zelfregulatie beïnvloedt en stelt de vraag of betekenisvolle keuze nog mogelijk is wanneer de voorwaarden ervan vooraf worden gestructureerd door ondoorzichtige voorspellende systemen. Ze nodigt deelnemers uit kritisch te reflecteren op hoe deze infrastructuren hun eigen patronen van aandacht en handelen vormgeven en welke vormen van weerstand nog denkbaar zijn.
​​​​Artificiële intelligentie - Controle, verantwoordelijkheid en bewustzijn​
Deze sessie onderzoekt waarom kunstmatige intelligentie zich in snel tempo heeft ontwikkeld tot een existentiële vraag, eerder dan louter een technologische ontwikkeling. Ze situeert hedendaagse AI binnen een bredere intellectuele geschiedenis en verduidelijkt, in niet-technische termen, hoe systemen zoals large language models functioneren. De sessie maakt een scherp onderscheid tussen intelligentie, begrip en bewustzijn, en onderzoekt hoe verwarring tussen deze begrippen het hedendaagse debat vormgeeft. Vervolgens analyseert ze het controle- en alignmentprobleem, met bijzondere aandacht voor de moeilijkheid om menselijke waarden te verankeren in steeds autonomere systemen. Tot slot reflecteert de sessie op de bredere implicaties voor kennis, verantwoordelijkheid en de toekomst van menselijk handelen in een wereld waarin cognitieve processen steeds meer worden uitbesteed.
​Ik is een ander – De paradoxen van online identiteit
Deze sessie onderzoekt hoe online zelfpresentatie offline identiteit en zelfbegrip herstructureert. Aan de hand van denkers zoals Sartre, Debord en Baudrillard, in combinatie met empirisch onderzoek, wordt geanalyseerd hoe sociale media processen van zelfrepresentatie, vergelijking en validatie vormgeven. Bijzondere aandacht gaat naar de effecten van kwantificatie—likes, volgers, statistieken—en de mate waarin die eigenwaarde en perceptie herconfigureren. Centraal staat de vraag of authenticiteit nog mogelijk is onder condities van permanente zichtbaarheid en performativiteit. De sessie nodigt deelnemers uit om kritisch te reflecteren op hoe digitale omgevingen de verhouding vormgeven tussen het geleefde zelf en het gepresenteerde zelf.
​
​Als beter méér wordt. Van zelfverheffing naar zelfoptimalisatie
Deze sessie onderzoekt de historische transformatie van zelfverbetering van een filosofische en ethische praktijk tot een hedendaagse imperatief van zelfoptimalisatie. Ze volgt een traject van klassieke opvattingen over zelfbeheersing en deugd bij denkers zoals Plato en Aristoteles, via moderne idealen van autonomie en authenticiteit, naar actuele vormen van gekwantificeerd en technologisch gestuurd zelfbeheer. Bijzondere aandacht gaat uit naar de manier waarop digitale platformen, datatracking en AI herstructureren hoe individuen zichzelf begrijpen en sturen, waarbij het zelf wordt omgevormd tot een meetbaar en voortdurend aanpasbaar object. De sessie analyseert ook de verwevenheid van deze praktijken met bredere economische en politieke structuren, van neoliberale verantwoordelijkheid tot biopolitieke regulering. Centraal staat de vraag of hedendaagse vormen van zelfverbetering nog ruimte laten voor echte zelfvorming, of eerder nieuwe vormen van controle en normalisering versterken.
​
​De waarheid op drift – Over desinformatie en de toekomst van kennis
Deze sessie onderzoekt de hedendaagse destabilisering van waarheid in een steeds meer gemedieerde en technologisch gevormde wereld. Ze stelt dat de huidige ‘waarheidscrisis’ niet louter betrekking heeft op misinformatie of meningsverschillen, maar een diepere transformatie weerspiegelt in hoe waarheid wordt geproduceerd, gefilterd en geanticipeerd. Bijzondere aandacht gaat naar de verschuiving van waarheid als correspondentie naar waarheid als functie van zichtbaarheid, engagement en strategische zelfpresentatie binnen digitale omgevingen. De sessie onderzoekt hoe individuen deze condities internaliseren, wat leidt tot vormen van anticiperende zelfcensuur en vooraf gestructureerde expressie. Centraal staat de vraag of waarheid onder deze omstandigheden nog kan functioneren als normatieve horizon, en welke vormen van kritische weerstand of heroriëntatie nog mogelijk zijn.
​
​​Polarisatie als vertrekpunt - Wokeness, identiteitspolitiek en de nieuwe reactie​​
Deze sessie onderzoekt de hedendaagse dynamiek van politieke en culturele polarisatie, met bijzondere aandacht voor de rol van identiteitsgerichte kaders in het herstructureren van het publieke debat. Ze stelt dat polarisatie vandaag niet alleen wordt aangedreven door tegengestelde ideologieën, maar door diepere verschuivingen in hoe individuen zichzelf en anderen begrijpen via categorieën zoals ras, gender en cultuur. Aan de hand van denkers zoals Foucault, Said en Crenshaw wordt nagegaan hoe kritieken op macht en universalisme zijn geëvolueerd naar een gefragmenteerd landschap van concurrerende perspectieven en waarheidsclaims. Bijzondere aandacht gaat naar de rol van digitale media en instituties in het versterken van extreme posities en het normaliseren ervan als dominante standpunten. Centraal staat de vraag hoe samenlevingen gedeelde normen en democratische dialoog kunnen blijven dragen onder condities van toenemende morele en epistemische verdeeldheid.
​
Fascisme heruitgevonden? De filosofische grondslagen van nieuw rechts
Deze sessie onderzoekt de hedendaagse heropleving van fascistisch en reactionair denken in de context van democratische vermoeidheid en digitale transformatie. Ze stelt dat autoritaire tendensen vandaag niet eenvoudigweg een herhaling zijn van historisch fascisme, maar voortkomen uit structurele verschuivingen in aandacht, cognitie en politieke ervaring. Aan de hand van denkers zoals Schmitt, Gentile en Evola, evenals hedendaagse figuren zoals Yarvin en Land, analyseert de sessie hoe anti-democratische ideeën worden hergeformuleerd in technologische en culturele termen. Bijzondere aandacht gaat naar de rol van digitale media, waar esthetiek, memes en affectieve intensiteiten argument en deliberatie deels vervangen. Centraal staat de vraag hoe democratische samenlevingen deze transformaties kunnen herkennen en beantwoorden zonder ze te reduceren tot historische analogieën of morele vereenvoudigingen.
​
​Rechtvaardigheid in beweging – Recht en technologie in de 21e eeuw
Deze sessie onderzoekt hoe opvattingen over rechtvaardigheid worden hertekend in een wereld die gekenmerkt wordt door culturele diversiteit en digitale transformatie. Aan de hand van denkers zoals Kant, Rawls, Habermas en Nussbaum verkent ze de spanning tussen universele principes en contextgebonden interpretaties van rechtvaardigheid. Hedendaagse vraagstukken—waaronder algoritmisch bestuur, digitale surveillance en ecologische rechtvaardigheid—fungeren als casussen om te begrijpen hoe technologie en globalisering rechtsordes hervormen. De sessie nodigt deelnemers uit om kritisch te reflecteren op de vraag of het recht ooit moreel neutraal kan zijn, of onvermijdelijk onderliggende machtsstructuren weerspiegelt.
​
​​​Geen alternatief – Moraal en verantwoordelijkheid zonder vrije wil
Deze sessie onderzoekt de consequenties van het ontkennen van de mogelijkheid om anders te denken of te handelen. Ze vertrekt van het idee dat we op elk moment niet anders hadden kunnen denken of handelen, en onderzoekt hoe dit traditionele opvattingen van verantwoordelijkheid, gebaseerd op vrije keuze, onder druk zet. In plaats van verantwoordelijkheid op te geven, verkent de sessie hoe deze hergedefinieerd kan worden in meer praktische termen, als onderdeel van hoe we elkaar beoordelen, op elkaar reageren en elkaar sturen. Verantwoordelijkheid wordt niet opgevat als iets dat gefundeerd is in metafysische vrijheid, maar als een kenmerk van het sociale en morele leven. Bijzondere aandacht gaat naar hoe praktijken zoals schuldtoeschrijving en verantwoording functioneren wanneer handelingen worden begrepen als gevormd door voorafgaande omstandigheden. De sessie nodigt uit tot een heroverweging van het morele leven wanneer menselijk handelen niet langer verbonden is met alternatieve mogelijkheden, maar met vormen van bewustzijn en interactie binnen een causale orde.
​​
​
Lessenreeksen​​​
​
Leven zonder absoluten – Existentiële filosofie en de zoektocht naar authenticiteit
Deze vijfdelige reeks biedt een beknopte verkenning van de existentiële filosofie, van haar vroege wortels tot hedendaagse denkvormen. Ze behandelt fundamentele vragen rond vrijheid, angst, betekenis en authenticiteit, en verbindt deze met actuele fenomenen zoals digitale vervreemding, gefragmenteerde identiteit en kapitalistisch nihilisme. Aan de hand van zowel filosofische als literaire teksten onderzoekt de reeks hoe existentiële problematiek het menselijk bestaan blijft vormgeven in een snel veranderende wereld. Elke sessie richt zich op sleuteldenkers—van Socrates en Kierkegaard tot Sartre, Camus en hedendaagse auteurs—en volgt hoe het vraagstuk van authenticiteit zich ontwikkelt in afwezigheid van absolute waarden. De reeks nodigt deelnemers uit om kritisch te reflecteren op hun eigen positie binnen deze condities en om existentiële filosofie te benaderen als een levende praktijk, eerder dan als een louter historische doctrine.
​
​De toekomst van de menselijke natuur – Posthumanisme en de grenzen van technologische transformatie
Deze vierdelige reeks onderzoekt hoe opkomende technologieën—AI, biotechnologie en mens-machine-integratie—de grenzen van het menselijke hertekenen. Aan de hand van denkers zoals Donna Haraway, Rosi Braidotti, N. Katherine Hayles en Nick Bostrom verkent ze hoe identiteit wordt hergeconfigureerd als fluïde, hybride en steeds minder gebonden aan biologische beperkingen. Bijzondere aandacht gaat naar de ethische en existentiële implicaties van verbetering, superintelligentie en technologische integratie, evenals naar hun impact op autonomie en handelingsvermogen. Door filosofische analyse in dialoog te brengen met hedendaagse ontwikkelingen, onderzoekt de reeks hoe begrippen zoals identiteit, handelingsvermogen en menselijke waarde worden hergedefinieerd. Ze nodigt uit tot kritische reflectie op de vraag wat, indien al iets, van het menselijke behouden moet blijven onder posthumanistische condities.
​​​​
Kritische filosofie vandaag
Deze zesdelige reeks introduceert de kritische filosofie als een traditie die de voorwaarden en machtsstructuren onderzoekt die denken, ervaring en sociaal leven vormgeven. Vertrekkend bij Kant en Hegel verkent ze kritiek als een vorm van reflexiviteit waarin vrijheid verbonden is met de grenzen van de rede. Vervolgens richt de reeks zich op Marx en de Frankfurter Schule, die laten zien hoe rationaliteit, kennis en cultuur verweven zijn met ideologie en macht. Daarna verschuift de focus naar hedendaagse analyses van subjectvorming en technologische bemiddeling, met denkers zoals Foucault, Butler en Zuboff, om te onderzoeken hoe normen, instituties en digitale infrastructuren identiteit, aandacht en handelingsvermogen vormgeven. De reeks sluit af met reflecties over ecologie en planetaire verantwoordelijkheid, in dialoog met figuren zoals Fraser, Latour en Haraway. Ze nodigt deelnemers uit om kritische filosofie te benaderen als een praktijk van aandacht, die verheldert hoe betekenis, macht en vrijheid vandaag worden geconfigureerd.
​
Inleiding in de AI ethiek
Deze vierdelige reeks biedt een inleiding tot de ethische vraagstukken rond kunstmatige intelligentie, vertrekkend van het uitgangspunt dat technologie nooit neutraal is, maar altijd waarden incorporeert en menselijk gedrag vormgeeft. Ze behandelt centrale probleemvelden, waaronder het controle- en alignmentprobleem, de maatschappelijke impact van AI en de vraag naar morele status. Aan de hand van belangrijke ethische kaders—deugdenethiek, deontologie en consequentialisme—onderzoekt de reeks hoe deze benaderingen vertaald kunnen worden naar computationele systemen en waar hun grenzen liggen. Bijzondere aandacht gaat naar de moeilijkheden van het implementeren van moreel redeneren in machines, zoals onvolledige informatie, conflicterende waarden en onvoorspelbare gevolgen. De reeks sluit af met vragen rond verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid en transparantie in AI-systemen, en onderzoekt wat het betekent om vormen van artificieel handelen te ontwikkelen die ethisch afgestemd blijven op menselijke samenlevingen.
​
​
​
​
​